3.3 Het onderwijsaanbod aan de leerlingen
Continurooster
Onze school hanteert een continurooster van 08.30 – 14.30 uur. Hierbij maakt het samen eten onderdeel uit van de leergebieden sociale redzaamheid en gezond gedrag. Tevens is er dan aandacht voor taal- en rekenactiviteiten en voorlezen.
Er wordt gegeten onder verantwoordelijkheid van de eigen groepsleerkracht. Er is veelal gelegenheid tot het zetten van thee, er wordt opgeruimd en schoongemaakt. In groep 1 t/m 4 wordt hierbij een beroep op ouders gedaan. In de groepen 5 t/m 8 behoort dit tot de taken van de leerlingen. Tevens is er gerichte aandacht voor gezonde voeding en eetgewoonten.
Onderbouw (groep 1/2)
Kleuters leren en ontwikkelen al doende tijdens hun spel. De leerkrachten stimuleren de ontwikkeling door te zorgen voor een rijke leeromgeving. Dat betekent meer dan voldoende spel- en ontwikkelingsmaterialen en veel keuze- en ontdekkingsmogelijkheden voor de kleuters. Er wordt uitgegaan van een ontwikkelingsgerichte benadering van het onderwijs.
De werkwijze bij de kleuters is hoofdzakelijk in themavorm. Telkens staat er een thema centraal. Daarin komt een grote hoeveelheid taal-, reken-, spel- en knutselactiviteiten aan bod, binnen een rijk voorbereide leeromgeving. De leerlingen wordt in het thema één keer in de twee weken een nieuwe letter aangeboden. Het is de bedoeling dat de kleuters, voor zij naar groep 3 gaan, vijftien letters kennen, zowel actief als passief. De kleuters werken met een letterboekje, waarin alle letters die ze kennen worden verzameld.
Seizoensgebonden thema’s als Herfst, Lente, Zomer, Kerst e.d. komen jaarlijks aan bod.
Wij praten met de kleuters d.m.v. allerlei kring- en gespreksvormen. Daardoor vergroten zij hun woordenschat en leren goed spreken. Dat zijn de belangrijke voorwaarden als voorbereiding op het latere lees- en taalonderwijs. Door het gericht aanbieden van materialen en werkvormen geven wij sturing aan die ontwikkeling.
Voor het aanvankelijk leesonderwijs worden ook de materialen van Leeslijn en allerlei letter- en stempelmateriaal (lees/taalhoek) ingezet.
Werkbladen, die al sterk aan de volgende leerjaren doen denken, worden alleen ingezet bij het zelfstandiger leren werken van de oudste kleuters in de vorm van ‘verplichte’ taakjes.
Om de ontwikkeling van de leerlingen te volgen en vroegtijdig eventuele problemen te kunnen signaleren voeren de leerkrachten regelmatig observaties uit op basis van het Ontwikkelvolgmodel Jonge Kinderen. Tevens worden de Cito-toetsen “Taal voor kleuters” en “Rekenen voor kleuters” afgenomen bij de leerlingen in groep 1/2, om vorderingen en groei van de kleuters vast te stellen.
Voor zgn. jonge risicoleerlingen is extra ondersteuning vanuit Onderwijsbegeleidingsdienst Noordwest beschikbaar.
Vanaf de onderbouw leggen alle leerlingen een eigen portfoliomap aan.
Hierin volgen we de ontwikkelingen van de leerlingen. In het portfolio verzamelen de kleuters, met behulp van de juffen, een overzicht van hun werk en activiteiten.
Midden- en bovenbouw (groep 3 t/m 8)
(Begrijpend) Lezen:
Vanuit groep 1/2 gaan de leerlingen door met verschillen in mogelijkheden, vaardigheden en kennis. Bij het lees- en taalonderwijs gaan we uit van deze verschillen en werken leerlingen langs verschillende leerwegen.
Voor het aanvankelijk lezen gebruiken wij de methode “Leeslijn” van Kees de Baar. Deze methode hanteert verschillende instructieniveaus, zoals “Leespad” en “Leesweg”.
Bij de methode “Leeslijn” is een uitgebreide voorraad oefen- en spelmateriaal. Voor het voortgezet lezen zijn leesboekjes/leesseries aanwezig. Deze materialen worden in de groepen 3, 4 en 5 ingezet.
Het technisch lezen wordt onderhouden en versterkt door het in groepjes van ongeveer gelijk niveau oefenen van de leesvaardigheden. Bij “Leeslijn” hoort uitgebreide software, die structureel in de groepen wordt ingezet.
In alle groepen wordt aan Connect- en Ralfilezen gedaan. Dit is een methodiek om de leerlingen die niet voldoende progressie vertonen in hun leesontwikkeling te stimuleren en extra met hen te oefenen.
Begrijpend lezen is een belangrijk onderdeel van het hedendaagse leesonderwijs. Hierbij leren de leerlingen gelezen teksten te begrijpen en doorgronden. Dit hebben zij nodig om beter zelfstandig te kunnen leren en studeren. In het afgelopen schooljaar is de nieuwe begrijpend leesmethode “Lezen in Beeld” aangeschaft en ingevoerd.
In de groepen 5 t/m 8 wordt meer aandacht besteed aan het voortgezet lezen, zodat het leesniveau ook in deze groepen op zo hoog mogelijk niveau blijft.
In het kader van opbrengstgericht werken, is na het analyseren van de leesopbrengsten ervoor gekozen om een leesplan te ontwikkelen. Een plan waarin duidelijke tussen- en einddoelen ten aanzien van de leesvorderingen en niveaus van de leerlingen worden gesteld en de wijze waarop deze bereikt kunnen worden. Dit leesplan wordt in het schooljaar 2011 – 2012 geïmplementeerd. Daarin wordt ook het begrijpend lezen meegenomen.
We besteden in alle groepen aandacht aan leespromotie: veel tijd om zelf te lezen, boekbesprekingen, activiteiten rondom de Kinderboekenweek en we doen mee aan het veelzijdige aanbod van de openbare bibliotheek (van boekencollecties tot schrijversbezoek). Er wordt gezorgd voor een aantrekkelijke collectie leesboeken, die regelmatig aangevuld en vernieuwd wordt.
Taal/spelling:
Sinds het schooljaar 2009 – 2010 werken we vanaf groep 4 met de methode “Taalactief”. Van deze methode wordt zowel de taal- als spellinglijn gebruikt. We hebben bewust gekozen voor een spellingsmethode, die aansluit bij de taalmethode, zodat de spelling betekenisvol en in de context kan worden aangeboden en geoefend.
De geleerde spellingsgevallen worden geoefend en toegepast bij allerlei schrijf- en tekstvaardigheden, omdat spelling een instrument is om schriftelijke communicatie mogelijk te maken.
In alle groepen besteden we veel aandacht aan leren praten, luisteren naar wat anderen te zeggen hebben en daarop goed reageren en antwoorden. We leren leerlingen hun eigen mening onder woorden te brengen. Dat is een manier om de woordenschat van de leerlingen uit te breiden, naast de woordenschatuitbreiding door middel van Taalactief.
.
Reken/wiskunde onderwijs:
Voor het rekenonderwijs werken we met de realistische rekenmethode “Pluspunt”. Rekenen bestaat niet meer uit “uitleggen en nadoen” van rijtjes sommen optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. Op Durperhonk leren wij leerlingen ook rekenen door praktische probleempjes uit het dagelijkse leven op te lossen. Door erover te praten en oplossingsmethoden met elkaar te vergelijken (interactie). Het zijn telkens terugkerende activiteiten. Tabellen en grafieken leren de leerlingen lezen en opstellen. Voor uitgebreide bewerkingen leren de leerlingen ook te werken met de rekenmachine.
Er wordt veel – op een handige manier – uit het hoofd gerekend. De leerlingen gebruiken kladpapier om tussenstappen te noteren. De methode besteedt veel aandacht aan schattend rekenen, zodat de rekenmachine gecontroleerd kan worden. Tevens leert het de leerlingen kritisch te zijn over eigen uitkomsten.
Het spreekt vanzelf dat er bij rekenen veel geoefend moet worden, voor de leerlingen hun strategieën geautomatiseerd en gememoriseerd hebben.
Er wordt gedifferentieerd bij het rekenen. Het grootste aantal leerlingen volgt de reguliere lijn. Leerlingen die moeite met rekenen hebben, krijgen een aangepaste hoeveelheid of werken met “Maatwerk”. De leerlingen die meer aankunnen werken met “Compacten en verrijken”. Dit betekent dat zij eerst de methodegebonden toets maken en van daaruit een deel van de reguliere stof. Vervolgens krijgen ze verdiepingsstof op het gebied van rekenen. Ook wordt met “Kien” rekenen gewerkt.
Bij “Pluspunt” hoort uitgebreide software, die structureel in alle groepen wordt ingezet.
Engels
De leerlingen in de groepen 7/8 volgen lessen Engelse taal, waarbij de nadruk ligt op de mondelinge communicatie (luisteren, verstaan en spreken) en voor een geringer deel op schriftelijke communicatie en grammatica. Er wordt sinds het vorig schooljaar gewerkt met de methode “Take it easy” . Dit is een methode die veel gebruik maakt van “native speakers” en het Activboard (het digibord). De groepen 7 en 8 trekken daarin gezamenlijk op en krijgen samen instructie. De verwerking vindt gedifferentieerd plaats.
Wereldoriënterende vakken
Aardrijkskunde, geschiedenis en natuuronderwijs vormen de zogenaamde zaakvakken.
Daar is de laatste jaren nog een aantal onderdelen bijgekomen. Verkeerseducatie, geestelijke stromingen, gezond gedrag, milieu-educatie en techniek om een paar te noemen. Sommige van die nieuwe educaties hebben onderdak gevonden bij de bekendere onderdelen, aan andere wordt apart aandacht besteed.
De verschillende wereldoriënterende onderwerpen worden op onze school deels afzonderlijk aan de orde gesteld (bijvoorbeeld de leergang topografie). De leerstof van de zaakvakken wordt grotendeels thematisch aangeboden. Daarbij gaat het om de inhoud (wat leren de leerlingen?) en het proces (hoe pakken de leerlingen het aan?). Leerlingen leren zelf informatie zoeken en selecteren (bijvoorbeeld op internet) en er zelf op uit gaan (bezoeken en interviews).
De thema’s worden zoveel mogelijk bouw- en/of schoolbreed gedaan. We gebruiken hier het materiaal van “Topondernemers” voor. De leerlingen sluiten een onderwerp af door het geven van een presentatie of het maken van een werkstuk. Voor de start van het nieuwe schooljaar is een planning gemaakt van de thema’s die aan dit jaar aan de orde komen. Hiernaast besteden we aandacht aan de lespakketten “De boom vertelt”, de “Texelse Geschiedenis” (cultuureducatie) en aan de uitwisseling met de Sint Antoniusschool in Eelko (groep 7 en 8).
Veel methodisch materiaal wordt als bronnenmateriaal gebruikt en minder als vast lesboek.
Tijdens de kijkmiddag voor ouders/verzorgers en belangstellenden kunnen de resutaten en werkstukken van de leerlingen worden bekeken. De leerlingen kunnen dan laten zien wat ze gemaakt en geleerd hebben bij het thema.
De leerlingen van de groepen 5/6 en 7/8 houden regelmatig spreekbeurten over onderwerpen die met wereldoriëntatie in verband staan.
Natuureducatie
In de groepen gebruiken we de methode “Leefwereld” als bron bij de diverse lessen. In de verschillende thema’s komt natuureducatie regelmatig aan de orde.
De Texelse scholen werken op het gebied van het natuuronderwijs samen met Ecomare. Alle groepen gaan jaarlijks minimaal eenmaal naar Ecomare voor een lesprogramma.
Verkeerseducatie
Wij vinden het belangrijk dat op onze school aandacht is voor een verantwoorde deelname aan het verkeer.
In de onderbouw komt verkeer aan bod binnen een jaarlijks verkeersthema. In groep 3/4 wordt gewerkt met de verkeerskrant van Veilig Verkeer Nederland. Met de overige groepen werken we met de verkeersmethode “Wijzer door het verkeer”.
De leerlingen van groep acht nemen deel aan het landelijk (theoretische) verkeersexamen.
Informatietechnologie/ICT
Computers nemen steeds een belangrijkere plaats in binnen het maatschappelijk leven. Onze school is aangesloten op het Kennisnet van het Ministerie van Onderwijs en heeft een internetverbinding via Kabeltex. In de zomervakantie zijn de computers voor de leerlingen vervangen, de oude waren afgeschreven. Tevens is er een nieuwe server gekomen. We streven ernaar per zes leerlingen één computer te hebben, zodat de stations intensief gebruikt kunnen worden.
Er zijn softwareprogramma’s aangeschaft die door de hele school worden gebruikt. Hiernaast wordt allerlei educatieve software gebruikt. De leerlingen vanaf groep 3 t/m 8 werken met het lespakket “Basisbits” en worden zo vertrouwd gemaakt met de mogelijkheden van tekstverwerken en internet.
De leerlingen in groep 7/8 werken hiernaast ook aan hun eigen digitale portfolio.
In alle groepen is nu een Activboard (digitaal bord). De borden in groep 1/2 en 3/4 zijn nieuw.
De leerkrachten van deze groepen krijgen begeleiding bij het werken met het bord, zodat ze veelvuldig ingezet worden. Steeds meer methoden hebben materialen die geschikt zijn voor het digitale bord. Het heeft veel mogelijkheden in zich om de lessen aantrekkelijker en interactiever te maken. De school beschikt over een eigen website (www.durperhonk.nl). Daarop vindt u allerlei informatie over de school en activiteiten die plaatsvinden. Tevens wordt de nieuwsbrief in het begin van de maand op de website gezet. U kunt (gratis) abonnee worden van de website. Dan krijgt u een mailtje wanneer er een nieuw bericht op de website is gezet. Deze website is tevens verbonden met de Schooltij-website: www.schooltij.nl.
Sociale redzaamheid / Burgerschapskunde
De leerlingen leren zich op een respectvolle manier te bewegen in de huidige maatschappij. Om zicht te krijgen op allerlei aspecten van hun eigen leefwereld en geldende normen en waarden gebruiken we de methode “De Vreedzame School”. Gedurende het jaar wordt schoolbreed aan verschillende thema’s, zoals “omgaan met conflicten” en “gevoelens” aandacht besteed.
Hiernaast is er in elke groep voortdurend aandacht voor een prettige omgang met medeleerlingen en leerkrachten, het tegengaan van pesten en het omgaan met regels en afspraken, taken en verantwoordelijkheden.
In het begin van het schooljaar, waarin na de zomervakantie de groepsvorming zeer belangrijk is, wordt gebruik gemaakt van de methodiek “Grip op de groep”.
In de bovenbouw is apart aandacht voor onderwerpen als democratie en verkiezingen.
In groep 8 wordt er voor de Kerstvakantie vuurwerkvoorlichting gegeven. Tevens is er voorlichting/informatie over verantwoord alcoholgebruik en Bureau Halt.
Godsdienstonderwijs / Humanistisch Vormingsonderwijs
In de wereldoriëntatielessen in de bovenbouw komen de wereldgodsdiensten aan bod.
Als ouder kunt u echter naar school toe aangeven, dat u wilt dat uw kind Godsdienst- of Humanistisch Vormingsonderwijs krijgt. Wanneer voldoende ouders dit aangeven, kan er in groep 7/8 levensbeschouwelijk onderwijs worden gegeven onder schooltijd. Deze lessen zijn facultatief en vallen niet onder verantwoordelijkheid van de school. Op dit moment is er onvoldoende belangstelling vanuit de ouders en deze lessen zullen dit schooljaar niet worden gegeven.
Expressieactiviteiten
Expressie is een activiteit die op het Durperhonk een voorname plaats inneemt.
Je leren uiten via creativiteit vinden wij minstens zo belangrijk als rekenen en taal. We bieden de groepen diverse handvaardigheidtechnieken aan. De eigen creativiteit van de leerling hoort voorop te staan. Het eindproduct is minder belangrijk dan het scheppingsproces zelf.
Tijdens de weeksluitingen (op vrijdagochtend) staan kleine optredens en presentaties door leerlingen centraal. Vertrouwd raken met optreden in het openbaar en spreken voor een grotere groep zijn doelstellingen die wij zo spelenderwijs trachten te realiseren.
Als onderdeel van het muziekonderwijs doen de leerlingen van groep 5 mee aan het IMV-project (Instrumentale Muzikale Vorming), dat door de muziek- en dansschool Artex wordt georganiseerd. In twee lessenseries worden leerlingen vertrouwd gemaakt met diverse instrumenten, die ook echt mee naar huis gaan om bespeeld te worden. De lessenserie wordt afgesloten met een concert door de leerlingen voor de ouders.
Op het gebied van cultuuronderwijs verandert het één en ander. Jarenlang werd vanuit de provincie Triade (cultuurcentrum in Den Helder) benaderd om het culturele aanbod voor de basisscholen op Texel te verzorgen. De provincie heeft dat overgedragen aan de gemeente.
De gemeente is gestopt met de subsidie aan Triade. De Texelse scholen hebben gezamen-lijk de organisatie opgepakt. Per bestuur is er een cultuurcoördinator, die samen met een combifunctionaris in dienst van de gemeente, het cultuurbeleid gaan ontwikkelen en uitzetten.
Bewegingsonderwijs
De lessen bewegingsonderwijs voor de groepen 3 t/m 8 worden gegeven door de vakleerkracht in de gymzaal van het Eierlandse Huis of op het sportveld achter de school. De vakleerkrachten organiseren ieder jaar een aantal sportdagen waaraan onze school meedoet. Zo is er voor de groep 5/6 een sportdag in het zwembad Molenkoog. Voor de groep 7/8 is er jaarlijks een voetbal-, circulatievolleybal- en slagbaltoernooi.
Verder organiseert “Sportservice Texel” jaarlijks het Texels kampioenschap panna. Daarvan vinden de voorrondes plaats op het schoolplein, aansluitend aan een schooldag. Deze wedstrijden zijn er voor de leerlingen van groep 3/4/5 en 6/7/8.
Wanneer het mogelijk is zoekt de vakleerkracht, juf Sandra Bremer, samenwerking met andere sportverenigingen, zoals bijvoorbeeld de tennisvereniging in het dorp “Heri Hodi”. Dan wordt tijdens de gymles specifiek aandacht besteed aan tennis en mag gebruik worden gemaakt van de tennisbanen die naast de school liggen.
Schoolreizen
Alle groepen gaan op schoolreis. Jaarlijks bekijken we de opzet van de schoolreizen: een gezamenlijke dag uit in het kader van een thema of een aparte dag per groep. Deze activiteit vindt meestal plaats in de laatste maanden voor de zomervakantie. Groep 7/8 heeft de uitwisseling met België als schoolreis.
Uitwisseling / internationale samenwerking
Sinds acht jaar is onze school, samen met OBS Jacob Daalder ‘partnerschool’ van de St. Antoniusschool in Eeklo (België). Naast samenwerking op ICT-gebied is er acht keer een daadwerkelijke uitwisseling geweest. In mei 2004, 2006, 2008 en 2010 zijn de Belgische leerlingen op Texel geweest. In mei 2005, 2007, 2009 en 2011 zijn onze leerlingen naar Eeklo, Brugge en Gent geweest. Op Texel staat de uitwisseling in het teken van de Texelse natuur, het strand en de zee. Wanneer we België bezoeken is het thema De Middeleeuwen.
Nieuwe subsidie van het Europees Platform wordt voor 2012 en 2013 aangevraagd, waarmee een deel van de kosten van de uitwisseling gefinancierd wordt. In het schooljaar 2011 – 2012 komen de Belgische leerlingen in mei naar Texel. Zij trekken dan drie dagen op met de leerlingen van groep 6/7/8 van de Jacob Daalderschool en met onze leerlingen uit groep 7/8. De leerlingen slapen bij gastgezinnen en de leerkrachten van beide Texelse scholen organiseren het programma.